Czyszczenie i dezynfekcja kostkarki

Lód to żywność

Łatwo o tym zapomnieć, bo lód kojarzy się z czystą, zamrożoną wodą. Tymczasem zasobnik kostkarki to wilgotne, chłodne miejsce, do którego trafiają łopatki, ręce obsługi, drobiny z otoczenia i powietrze z sali. Na powierzchniach mających kontakt z wodą może rozwijać się biofilm – śliski nalot, który wraca, jeśli nie zostanie usunięty w całości. Dlatego higiena kostkarki powinna mieć swoje miejsce w planie mycia lokalu i w dokumentacji systemu bezpieczeństwa żywności.

Zasada nadrzędna: instrukcja producenta

Każda konstrukcja ma własną procedurę mycia, odkamieniania i dezynfekcji. Producent określa, jakich środków użyć, w jakim stężeniu, jak długo prowadzić cykl i które elementy wolno zdemontować. Wiele kostkarek ma wbudowany program czyszczenia, który steruje pompą i zaworami w odpowiedniej kolejności. Ten tekst pomaga zaplanować pracę, ale nie zastępuje instrukcji konkretnego urządzenia.

Czynności codzienne

• Łopatka do lodu przechowywana poza zasobnikiem, w czystym uchwycie lub pojemniku – nie w lodzie.
• Pobieranie lodu wyłącznie łopatką, nigdy rękami ani szklanką (ryzyko stłuczenia szkła w zasobniku).
• Domykanie drzwiczek zasobnika po każdym pobraniu.
• Przetarcie zewnętrznych powierzchni, uchwytu drzwiczek i okolicy pobierania.
• Kontrola, czy w zasobniku nie ma ciał obcych: słomek, plasterków owoców, folii.
• Niewkładanie do zasobnika butelek, owoców ani innych produktów do schłodzenia.

Czynności okresowe

Mycie zasobnika

Zasobnik opróżnia się z lodu, myje środkiem przeznaczonym do powierzchni mających kontakt z żywnością, płucze i – jeśli przewiduje to procedura – dezynfekuje. Zwróć uwagę na narożniki, uszczelkę drzwiczek i okolicę odpływu, gdzie najchętniej odkłada się nalot. Lód wyjęty przed myciem nie wraca do zasobnika.

Odkamienianie układu tworzenia lodu

Osad z wody zbiera się na parowniku, w wanience, dyszach i przewodach. Odkamienianie przeprowadza się dedykowanym środkiem, zwykle w trybie czyszczenia urządzenia. Częstotliwość zależy od twardości wody i intensywności pracy – producent podaje zalecenia, a przy twardej wodzie potrzeba robić to częściej. Dobrze dobrany filtr wody wydłuża te odstępy.

Dezynfekcja

Po odkamienianiu i płukaniu przeprowadza się dezynfekcję elementów mających kontakt z wodą i lodem. Stosuje się wyłącznie środki dopuszczone do kontaktu z żywnością i w stężeniu podanym przez producenta urządzenia lub środka.

Pierwsze partie lodu po czyszczeniu

Po zakończeniu procedury i powrocie do trybu produkcji pierwsze cykle lodu należy wyrzucić. Instrukcja zwykle określa, ile cykli lub jak długo.

Na co zwrócić uwagę

• Zapach i smak lodu. Obcy posmak, zapach chloru lub stęchlizny to sygnał, że trzeba umyć urządzenie lub sprawdzić płukanie po czyszczeniu.
• Różowy, czarny lub śliski nalot. Pojawia się zwykle przy uszczelkach, w narożnikach i przy odpływie. Usuwaj go dokładnie, a jeśli wraca szybko – sprawdź, czy woda z odpływu się nie cofa.
• Biały, twardy osad. Kamień. Zaburza pracę urządzenia i jest sygnałem do odkamieniania oraz kontroli filtra.
• Mętny lód. Może wynikać z jakości wody, osadu lub warunków pracy. W połączeniu z mniejszą wydajnością przeczytaj artykuł kostkarka robi mało lodu.

Czego obsługa nie powinna robić

• Nie zdejmuj osłon i paneli, których instrukcja nie wskazuje jako elementy do demontażu przez użytkownika.
• Nie stosuj środków przypadkowych: domowych odkamieniaczy, octu, wybielaczy, preparatów do rur.
• Nie używaj myjek ciśnieniowych ani pary w okolicy kostkarki.
• Nie skrob parownika metalowymi narzędziami.
• Nie skracaj płukania – resztki środka przenikają do lodu.

Kto i kiedy – prosty plan

Najlepiej działa plan, w którym każda czynność ma przypisaną osobę i porę. Czynności codzienne wykonuje zmiana barowa przy zamknięciu lub otwarciu lokalu. Mycie zasobnika i odkamienianie najlepiej zaplanować na dzień o mniejszym ruchu, bo urządzenie będzie przez pewien czas wyłączone z produkcji, a zasobnik musi zostać opróżniony. Na ten czas warto przygotować zapas lodu w czystych, zamkniętych pojemnikach przeznaczonych do żywności.

Po dłuższym postoju, np. po sezonie lub remoncie, kostkarkę przed ponownym uruchomieniem warto umyć i zdezynfekować tak, jak przy okresowej procedurze, a pierwsze partie lodu wyrzucić.

Dokumentowanie

Zapisuj daty mycia zasobnika, odkamieniania, dezynfekcji i wymiany filtra. Taki rejestr przydaje się przy kontrolach, przy wewnętrznym systemie bezpieczeństwa żywności, a także przy zgłoszeniu usterki – technik od razu wie, kiedy urządzenie było ostatnio czyszczone.

Kiedy wezwać technika

Gdy po czyszczeniu kostkarka nie wraca do produkcji lodu, sygnalizuje błąd, przecieka albo nalot pojawia się w miejscach, do których obsługa nie ma dostępu. Zobacz też: kostkarka nie robi lodu oraz kostkarka wycieka.